Ścieżki / Malinowice

Dworek w Malinowicach

Niemal od samego początku Malinowice były wioską szlachecką. Gdzie zaś szlachta i ziemiaństwo, tam musi być i dwór.

Fragment z tekstu Mariana Leona Kantora-Mirskiego Z przeszłości Zagłębia Dąbrowskiego i okolicy z 1932 roku:

Dworek położony na wzgórku otoczony jest parkiem, a właściwie resztkami parku, w którym na szczególną uwagę zasługuje olbrzym – świerk kilkusetletni i lipa kilkusetletnia. Park dworku łączył się od strony zachodniej z lasem, którego tylko pozostały resztki. W lesie tym rosło niegdyś wiele modrzewi. Ostatnie jakie jeszcze istniały, po ścięciu, zostały zużyte przy ostatniej przebudowie częściowej dworku.

Dwór to zaszczyt dla każdej wioski, jego powstanie oznaczało też i pracę czy możliwość załatwiania różnych potrzeb. Od zawsze dwory były nośnikiem nie tylko postępu rolniczego czy cywilizacyjnego, ale również bastionem i kolebką patriotyzmu. I taką rolę odgrywał również dworek w Malinowicach. Pełnił też funkcję kulturalną, typową dla dworków. Były one ośrodkiem szlacheckiej kultury i obyczaju, kultywowały tradycję i walczyły o polskość. Wieś mogła korzystać z dworskich lasów oraz liczyć na pomoc w potrzebie. Dworki były świadectwem dawnej kultury.

Pierwotny dwór modrzewiowy z czterema basztami został spalony przez Szwedów w 1655 roku.

Poniżej kolejny fragment z tekstu Mariana Leona Kantora-Mirskiego:

Imci pan Kmita dziedzic Malinowic upodobał sobie drzewo i często z rodziną zażywał w upalne dnie chłodu w jego olbrzymim cieniu […]. Aż tu pewnego dnia i całkiem niespodziewanie zwaliła się na wioskę ćma żołdactwa. Rozpoczął się rabunek i pożoga. […] Równocześnie stary lokaj pozbierawszy w worek srebra i cenniejsze rzeczy, pobiegł za piastunką w stronę staruszka buka. Szwedzi opanowawszy dworek, wymordowali całą rodzinę i służbę Kmity.

Drugi, murowany dworek wzniesiony w połowie XVII wieku został zburzony przez dzierżawcę Jaszewskiego, który – jak opowiadają mieszkańcy wioski – koniecznie „poszukiwał skarbów”. Z całego dworku pozostała tylko jedna ściana, do której dobudowano inne. W 1929 roku część terenów majątku kupił Edmund Olszewski.

I jeszcze jeden fragment z tekstu Kantora-Mirskiego:

Familija tych Olszewskich znana jest od dawna na terenie Siewierszczyzny. Jeden z tej rodziny Stanisław Kostka Olszewski dziekan i prepozyt Siewierski, był gorącym zwolennikiem Konfederacji Barskiej, za co później był prześladowany, a nawet ponoć więziony.

Okres wojenny i międzywojenny był trudnym czasem dla wielu ludzi, z uwagi na wysokie bezrobocie i panujący głód. W tym czasie dworek odegrał znacząca rolę, gdyż w zamian za pracę ludzie otrzymywali płody rolne. Byli to mieszkańcy Będzina i przylegających wiosek.

W 2021 roku właścicielem budynku i części ziem jest Adam Sabatowicz.